Yapay zekâ ekosistemini yakından ilgilendiren önemli düzenleme dalgası, küresel teknoloji pazarında yeni bir hareketliliğe neden oluyor. Çin, büyük yapay zekâ modelleri, yapay zekâ ajanları ve işlem kümeleri dahil olmak üzere 23 yapay zekâ teknolojisini ihracat lisansı rejimine bağlayan yeni taslak kurallarını kamuoyuyla paylaştı. Bu hamle, ülkenin gelişmiş teknoloji ihracatını daha sıkı bir denetim mekanizmasına tabi tutmayı hedeflerken, sektördeki oyuncuların uyum sürecini de yeniden şekillendiriyor.
Yeni İhracat Lisansı Kuralları Neleri Kapsıyor?
Sızdırılan ve taslak aşamasında bulunan düzenlemelere göre, yeni kısıtlamalar yalnızca gelecekteki açık ağırlıklı yapay zekâ sistemlerini kapsayacak ve mevcut modeller bu kurallardan muaf tutulacak. Sosyal medya platformu X üzerinde @zephyr_z9 tarafından paylaşılan bilgilere göre, 2 trilyon parametreden büyük veya 10e26 FLOPS üzerinde eğitilen açık kaynaklı modeller için Çin Ticaret Bakanlığından izin alınması gerekecek. Çok sayıda parametreye sahip gelişmiş yapay zekâ sistemleri olarak tanımlanan büyük yapay zekâ modelleri için getirilen bu eşikler, laboratuvarların çalışmalarını doğrudan etkileyecek.
Çin Ticaret Bakanlığı, hazırlanan lisanslama rejiminin hızlı ve otomatik bir süreç olarak işletileceğini belirtiyor. Kuralların ihracatı tamamen engellemeyeceği, ancak adaptasyon sürecine bir risk primi ekleyeceği ifade ediliyor. Öte yandan @ChrisGPT tarafından paylaşılan sızıntılara göre, Kimi ekibi 3.x modelinin lansmanına hazırlanırken, Moonshot AI’ın Kimi K3.1 modeli de resmi çıkışına yaklaşıyor. Önceki model Kimi K3, Kimi Delta Attention (KDA) adıyla bilinen ve yeni KV önbellek mimarisi sunan bir yapıyla çıkış yapmıştı. Selefinin başarısını geliştirmesi beklenen Kimi K3.1 modelinin parametre sayısı net olmasa da 2 trilyonun üzerinde olması bekleniyor. Sızdırılan kodlarda bu modelin 1 milyon token toplam bağlam penceresi, Ekstra Uzun seçeneği ile Düşük, Yüksek ve Maksimum muhakeme çabası seviyelerine sahip olacağı ve ajan modu ile grup ajanları modunu barındıracağı görülüyor. Ancak Moonshot AI medya ekibinin lansman materyallerini henüz hazırlamadığı da gelen bilgiler arasında yer alıyor.
Sektördeki Diğer Gelişmeler ve Model Çalışmaları
Pazardaki diğer büyük oyuncular da devasa modeller üzerinde çalışmaya devam ediyor. Qwen3.8-Max ve Ernie 5.0’ın ardından, şirketler kapasitelerini artırıyor. Alibaba’nın Qwen 4.5 ve Qwen 5.0 modelleri için 4 ila 10 trilyon parametre hedefleniyor. Ayrıca ByteDance’in yaklaşık 10 trilyon parametrelik bir model üzerinde çalıştığı da iddialar arasında bulunuyor ancak bu projenin adı henüz netlik kazanmış değil.
Tayvan’ın Çip Hamlesi ve Arka Plan
Taslak kuralların yayımlanması, Tayvan’ın gelişmiş çip ve sunucu ihracatını resmi olarak suç saymasıyla aynı döneme denk geldi. Tayvan’ın bu adımı, Amerika Birleşik Devletleri ile yaptığı ticaret anlaşması kapsamında atıldı. Daha önce Tayvan’ın ihracat yasağı cezai sorumluluk taşımıyordu ve savcılar daha yüksek eşikli başka düzenlemelere başvurmak zorunda kalıyordu. Yapay zekâ ihracat kontrollerine ilişkin Çin’in yeni kurallarının ise henüz uygulanmadığı, taslak aşamasında olduğu vurgulanıyor.
