Öne çıkanlar
- Veri merkezi kapasitesi 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarılacak.
- Toplam yatırım hedefi 10 milyar doların üzerine taşınıyor.
- HIT-30 programı kapsamında toplam 3 milyar dolarlık çağrı açıldı.
Türkiye, dijital dönüşüm sürecini hızlandırmak ve bilgi işlem altyapısını güçlendirmek amacıyla geniş kapsamlı bir stratejiyi hayata geçiriyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre, ülkedeki bulut bilişim ve veri merkezi kapasitesinin on yılın sonuna kadar en az 1 gigavata çıkarılması planlanıyor. 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı çerçevesinde şekillenen bu hamleyle, toplam yatırım büyüklüğünün 10 milyar doları geride bırakması bekleniyor.
Paylaşılan projeksiyonlar, söz konusu finansal hamlelerin ağırlıklı olarak özel sektör dinamikleriyle gerçekleştirileceğini ortaya koyuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yapay zekâ alanındaki çalışmaların sektörel kalkınma açısından taşıdığı kritik değere vurgu yaparak adımların özel sektör öncülüğünde ilerleyeceğini dile getirdi. Bu kapsamda devreye alınan HIT-30 programı çerçevesinde; veri merkezi altyapıları için 1,5 milyar dolar, yapay zekâ ve bulut sistemleri için ise 1,6 milyar dolar tutarında olmak üzere toplam 3 milyar dolarlık destek duyuruları yayımlandı. Öte yandan, açıklanan bu bütçe tutarlarının peşin harcamalar anlamına gelmediği, zaman içindeki fiili yatırımlarla netlik kazanacağı ifade ediliyor.
Dijital Büyüme ve İnternet Kullanım Oranları
Yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması; büyük ölçekli yapılarla birlikte küçük işletmelerin ve bağımsız geliştiricilerin de sunucu ile işlemci kaynaklarına duyduğu gereksinimi yukarı taşıyor. Akıllı sistemlerin gereksinim duyduğu yoğun hesaplama gücü, klasik sunuculardan farklı biçimde yüksek enerji tüketimi ile gelişmiş soğutma kapasitesi talep eden GPU kümesi (yapay zekâ ve yoğun hesaplama gerektiren işlemler için bir arada çalışan grafik işlemci birimleri) altyapılarını zorunlu kılıyor. Amaçlanan kapasite artışının gerçeğe dönüşmesi, yeni veri merkezi binalarının inşasından ziyade, mevcut tesislerin genişletilmesini ve elektrik şebekesinin bu ağır yüke uyumlu duruma getirilmesini gerektiriyor.
Ülkedeki dijital altyapı talebini destekleyen makroekonomik ve demografik istatistikler de bu büyüme ivmesini doğruluyor. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan 2026 Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına göre, 16-74 yaş aralığındaki kişilerin internet erişim oranının yüzde 92,3 seviyesine ulaştığı görülüyor. Aynı çalışmada, çevrim içi kanallardan ürün veya hizmet siparişi verenlerin oranı yüzde 60 olarak kayıtlara geçti. Ticaret Bakanlığı verileri de bu tabloyu destekleyerek ülkedeki e-ticaret hacminin 2025 yılında yüzde 52,2 oranında büyüme kaydettiğini ve 4,57 trilyon TL sınırını aştığını gösterdi.
Yazılım Geliştirme Süreçleri ve Sunucu Talepleri
Yapay zekâ destekli kodlama asistanlarının yaygınlık kazanması, teknik altyapısı bulunmayan kişilerin bile internet siteleri ve mobil uygulamalar oluşturmasını kolaylaştırıyor. Bu durum, dijital dünyada var olmak isteyen KOBİ’lerin ve bireysel girişimcilerin barındırma hizmetlerine yönelmesini hızlandırıyor. Benzer şekilde, kullanıcılara belirli işlemci, bellek ve depolama alanları veren VPS (kullanıcılara özel sanal sunucu kaynakları sunan barındırma teknolojisi) ile fiziksel sunucu kapasitesinin tamamının tek bir kullanıcıya tahsis edildiği VDS (fiziksel sunucu kaynaklarının tam olarak bir kullanıcıya tahsis edildiği sanal sunucu çözümü) gibi sanal sunucu alternatiflerine gösterilen ilgi artıyor.
Sektör oyuncularından İHS Telekom, geçen bir yıllık süreçte VPS ve VDS çözümlerine gelen taleplerde belirgin bir artış gözlemlediklerini paylaştı. Bununla birlikte, talep artışının pazarın tamamına ne oranda yansıdığına dair bağımsız resmi veri bulunmuyor. Yatırımların hangi takvimle tamamlanacağı henüz netlik kazanmazken, hedeflenen 1 gigavatlık kapasite ile 10 milyar dolarlık büyüklüğe erişmek adına atılacak sonraki adımlar yakından takip ediliyor.
